बेइजिङ। विश्वको दोस्रो ठूलो अर्थतन्त्र चीनले अक्टोबर २०२६ मा अपेक्षाभन्दा कमजोर आर्थिक प्रदर्शन गरेको छ। औद्योगिक उत्पादनको वृद्धिदर घट्नु, खुद्रा व्यापारमा सुस्तता आउनु तथा घरजग्गा क्षेत्रमा जारी संकटले चिनियाँ अर्थतन्त्रको आन्तरिक मागमाथि दबाब बढाएको छ।
फाइनान्सियल टाइम्समा प्रकाशित विवरणअनुसार अक्टोबरमा चीनको औद्योगिक उत्पादन अघिल्लो वर्षको सोही अवधिको तुलनामा ४.८ प्रतिशतले मात्रै बढेको छ। सेप्टेम्बरमा यो वृद्धिदर ५.५ प्रतिशत थियो।
त्यस्तै, खुद्रा बिक्रीको वृद्धिदर सेप्टेम्बरको १.१ प्रतिशतबाट घटेर अक्टोबरमा ०.४ प्रतिशतमा सीमित भएको छ। विश्लेषकहरूले अपेक्षा गरेको भन्दा यो वृद्धि निकै कम हो।
अक्टोबर महिनामा चीनमा राष्ट्रिय बिदा तथा सिंगल्स डे किनमेलको अवधि पर्ने भएकाले उपभोग र खुद्रा व्यापारमा सुधार आउने अपेक्षा गरिएको थियो। तर तथ्याङ्कले उपभोक्ताको खर्च गर्ने प्रवृत्ति अझै कमजोर रहेको देखाएको छ।
अर्कोतर्फ, स्थिर सम्पत्ति लगानीमा पनि गिरावट देखिएको छ। सन् २०२६ को पहिलो १० महिनामा यस्तो लगानी ८.१ प्रतिशतले घटेको छ। घरजग्गा क्षेत्रमा जारी मन्दीले अर्थतन्त्रमा थप दबाब सिर्जना गरेको छ। जनवरीदेखि अक्टोबरसम्म घरजग्गा क्षेत्रमा गरिएको लगानी अघिल्लो वर्षको तुलनामा २१.६ प्रतिशतले घटेको तथ्याङ्क सार्वजनिक भएको छ।
चीनको अर्थतन्त्रमा देखिएको सुस्तताको प्रमुख कारण कमजोर आन्तरिक माग, उपभोक्ताको घट्दो विश्वास, रोजगारी बजारको अनिश्चितता र घरजग्गा क्षेत्रको दीर्घकालीन संकटलाई मानिएको छ।
अन्तर्राष्ट्रिय व्यापारमा देखिएको अनिश्चितता र घरेलु आर्थिक नीतिसम्बन्धी चुनौतीले पनि आर्थिक गतिविधिलाई प्रभावित गरेको विश्लेषण गरिएको छ।
चीनको उत्पादन क्षेत्रमा निर्यातले केही राहत प्रदान गरिरहेको छ। विशेषगरी उच्च प्रविधि र कृत्रिम बुद्धिमत्तासँग सम्बन्धित उत्पादनको निर्यातले आर्थिक वृद्धिमा योगदान पुर्याइरहेको छ। तर घरेलु उपभोग कमजोर रहँदा अर्थतन्त्रको दीर्घकालीन सन्तुलनमा चुनौती देखिएको छ।
चीन सरकारले सन् २०२६ का लागि ४.५ देखि ५ प्रतिशत आर्थिक वृद्धिको लक्ष्य राखेको छ। तेस्रो त्रैमासिकको वृद्धिदरले उक्त लक्ष्यको दिशामा अर्थतन्त्र रहेको संकेत गरे पनि अन्तिम त्रैमासिकमा कमजोर तथ्याङ्कले नीतिनिर्मातामाथि थप दबाब सिर्जना गर्न सक्छ।
अर्थशास्त्रीहरूले आन्तरिक माग बढाउन उपभोक्ता खर्च प्रोत्साहन, पूर्वाधार लगानी विस्तार र घरजग्गा क्षेत्रको समस्या समाधान गर्ने थप आर्थिक उपाय आवश्यक हुन सक्ने बताएका छन्।
चीनको आर्थिक सुस्तताले विश्वव्यापी व्यापार, औद्योगिक आपूर्ति शृङ्खला र कच्चा पदार्थको अन्तर्राष्ट्रिय मागमा समेत प्रभाव पार्न सक्ने भएकाले यसको असर क्षेत्रीय अर्थतन्त्रहरूले पनि अनुभव गर्न सक्छन्।