भारतद्वारा विकसित ब्रह्मोस सुपरसोनिक क्रुज मिसाइल खरिद गर्ने सम्भावनाबारे साइप्रसले अध्ययन गरिरहेको खबर सार्वजनिक भएसँगै पूर्वी भूमध्यसागर क्षेत्रमा सुरक्षा र रणनीतिक सन्तुलनको विषय पुनः चर्चामा आएको छ।
अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमका अनुसार समुद्री तथा हवाई प्रतिरक्षा क्षमतालाई थप बलियो बनाउने उद्देश्यसहित साइप्रसले भारतसँग रक्षा सहकार्य विस्तार गर्ने सम्भावनाहरूको मूल्याङ्कन गरिरहेको छ। यस क्रममा ब्रह्मोस मिसाइल प्रणालीप्रति विशेष चासो देखाइएको बताइएको छ।
भारत र रूसको संयुक्त विकासमा तयार भएको ब्रह्मोस विश्वकै तीव्र गतिमा सञ्चालनमा रहेका सुपरसोनिक क्रुज मिसाइलमध्ये एक हो। यसलाई स्थल, समुद्र तथा हवाई माध्यमबाट प्रहार गर्न सकिन्छ। यसको गति, सटीकता र प्रतिरोध गर्न कठिन क्षमताले विभिन्न देशहरूको ध्यान आकर्षित गर्दै आएको छ।
सुरक्षा विश्लेषकहरूका अनुसार साइप्रसको सम्भावित चासोलाई केवल सैन्य खरिदको दृष्टिले मात्र हेर्न सकिँदैन। ग्रीस, साइप्रस र टर्कीबीच समुद्री सीमा, ऊर्जा स्रोत तथा क्षेत्रीय सुरक्षासम्बन्धी विवाद लामो समयदेखि कायम रहेकाले उन्नत प्रतिरक्षा प्रणालीको खोजीलाई व्यापक रणनीतिक सन्दर्भमा हेरिएको छ।
भारतका लागि पनि सम्भावित सम्झौता महत्वपूर्ण मानिएको छ। रक्षा निर्यात विस्तारलाई प्राथमिकतामा राखेको भारतले फिलिपिन्सपछि अर्को अन्तर्राष्ट्रिय ग्राहक प्राप्त गर्न सके युरोपमा आफ्नो रक्षा उद्योगको पहुँच थप विस्तार गर्न सक्नेछ।
हाल भारतले इन्डो–प्यासिफिक क्षेत्रभन्दा बाहिर पनि रक्षा कूटनीति विस्तार गर्ने नीति अघि बढाइरहेको छ। युरोप, मध्यपूर्व तथा अफ्रिकी राष्ट्रहरूसँग बढ्दो सहकार्यलाई यही रणनीतिक प्रयासको हिस्सा मानिएको छ।
विशेषज्ञहरूका अनुसार ब्रह्मोस सम्झौता सम्पन्न भए त्यसले साइप्रसको प्रतिरक्षा क्षमतामात्र नभई भारत–युरोप रक्षा सम्बन्ध र पूर्वी भूमध्यसागरको रणनीतिक वातावरणमा समेत प्रभाव पार्न सक्छ। त्यसैले यस सम्भावित सहकार्यलाई भारतीय रक्षा उद्योगको अन्तर्राष्ट्रिय विस्तारसँग जोडेर हेरिएको छ।
