इस्लामाबाद । पाकिस्तानले हरेक वर्ष मनाउँदै आएको ‘कश्मीर एकता दिवस’ वास्तविकतामा पाकिस्तान–अधिकृत कश्मीर (PoJK) मा भइरहेका गम्भीर मानवअधिकार उल्लङ्घन लुकाउने राजनीतिक आवरण मात्र भएको आरोप अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा तीव्र हुँदै गएको छ। मानवअधिकार अभियन्ता र PoJK मूलका कार्यकर्ताहरूले यस दिवसलाई “प्रचारको नाटक” भन्दै खुला रूपमा आलोचना गरेका छन्।
पाकिस्तानभित्रै रहेका PoJK का नागरिकहरूले राजनीतिक दमन, अभिव्यक्ति स्वतन्त्रतामाथि रोक, आर्थिक उपेक्षा र जबर्जस्ती बेपत्ता पार्ने घटनाहरू निरन्तर बढिरहेको बताएका छन्। तर यिनै मुद्दालाई सम्बोधन गर्नुको सट्टा पाकिस्तानले भारतविरुद्ध प्रचार केन्द्रित कार्यक्रममार्फत अन्तर्राष्ट्रिय ध्यान अन्यत्र मोड्ने प्रयास गरिरहेको आरोप छ।
ANI News र Global Strat View मा प्रकाशित विश्लेषणात्मक रिपोर्टहरूका अनुसार, PoJK मा न त स्वतन्त्र चुनावको वातावरण छ, न त प्रभावकारी स्थानीय स्वशासन। विकासको अभाव, विद्युत् संकट, बेरोजगारी र आधारभूत सेवाको कमीले जनआक्रोश बढ्दै गएको उल्लेख गरिएको छ। यस्ता वास्तविक समस्यामाथि चर्चा नगरी ‘कश्मीर एकता दिवस’ मार्फत नैतिक उच्चता देखाउन खोजिएको आलोचकहरूको भनाइ छ।
PoJK मूलका मानवअधिकार अभियन्ताहरूले अन्तर्राष्ट्रिय समुदायलाई “भारत–पाकिस्तान विवादको चस्माबाट होइन, त्यहाँ बस्ने आम नागरिकको अधिकारको दृष्टिले कश्मीर हेर्न” आग्रह गरेका छन्। उनीहरूका अनुसार, यदि पाकिस्तान साँच्चिकै कश्मीरी जनताको हितमा चिन्तित छ भने पहिले आफ्नो नियन्त्रणमा रहेको भूभागमा लोकतान्त्रिक अधिकार र मानवअधिकार सुनिश्चित गर्नुपर्ने आवश्यकता छ।
विश्लेषकहरू भन्छन्, यस्तो तथ्य सार्वजनिक हुँदै जाँदा पाकिस्तानको कश्मीरसम्बन्धी अन्तर्राष्ट्रिय कथानक क्रमशः कमजोर बन्दै गएको छ। दक्षिण एशियाली राजनीति बुझ्ने नेपाली पाठक र नीतिनिर्माताका लागि पनि यो विषय छिमेकी मुलुकको आन्तरिक यथार्थ बुझ्न महत्त्वपूर्ण मानिन्छ।