अमेरिकामा चिनियाँ गुप्तचरी रणनीति परिवर्तन: सर्वसाधारण र परिवार मुख्य निशाना

प्रविधि र सर्वसाधारण नागरिकको प्रयोग

अन्तर्राष्ट्रिय गुप्तचर अभ्यासमा पछिल्लो समय व्यापक परिवर्तन देखिन थालेको छ। परम्परागत सैन्य प्रतिष्ठान वा सरकारी कार्यालयमा सुराकी गर्नुको सट्टा विदेशी गुप्तचर एजेन्सीहरूले अब सर्वसाधारण व्यक्ति, अनलाइन रोजगारी मञ्च र पारिवारिक सम्बन्धलाई उपयोग गर्न थालेका छन्। हालै अमेरिकामा ताइवानका राष्ट्रपतिका छोराको निगरानी गरेको अभियोगमा एक महिला पक्राउ परेकी घटनाले यो बदलियो रणनीतिलाई प्रस्ट पारेको छ।

व्यक्तिगत सम्बन्ध र अनलाइन मञ्चको दुरुपयोग

अमेरिकी सङ्घीय अदालतको कागजात अनुसार ३४ वर्षीया वानयिङ "हिदर" झाङलाई गत अक्टोबर ४ मा लस एन्जलस अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलबाट नियन्त्रणमा लिइएको थियो। उनले सन् २०२५ मा सियाटल पुगेर ताइवानका राष्ट्रपति लाई चिङ-तेका छोरा र उनको परिवारको गाडीको नम्बर, फोटो तथा भिडियो सङ्कलन गरी चिनियाँ अधिकारीलाई पठाएको आरोप छ। अनुसन्धानकर्ताहरूका अनुसार उनलाई एक भूतपूर्व विश्वविद्यालयका सहपाठीमार्फत चिनियाँ अधिकारीसँग परिचय गराइएको थियो।

यस्ता घटनाहरू विश्वका अन्य क्षेत्रमा पनि तीव्र गतिमा बढेका छन्। सन् २०२६ को जनवरीमा अमेरिकी नौसेनाका पूर्व सैनिक जिनचाओ वेइलाई चिनियाँ एजेन्टलाई गोप्य सैन्य सूचना उपलब्ध गराएको अभियोगमा १६ वर्षभन्दा बढीको जेल सजाय सुनाइएको थियो। त्यसैगरी सन् २०२६ को जुनमा फाइभ आइज गुप्तचर निकायहरूले चिनियाँ सुराकीहरूले लिङ्क्डइन, इन्डिड र अपवर्क जस्ता व्यावसायिक वेबसाइडहरू प्रयोग गरी पूर्व सरकारी कर्मचारीहरूसँग सम्पर्क बढाएको चेतावनी दिएका थिए।

शैक्षिक क्षेत्र र प्रवासी समुदायमा निगरानी

गुप्तचरीको यो शैली शैक्षिक अनुसन्धान र विदेशमा रहेका प्रवासी समुदायसम्म फैलिएको छ। सन् २०२६ को सेप्टेम्बरमा बेलायती गुप्तचर संस्था एमआई५ ले चिनियाँ संस्थाले १०० भन्दा बढी बेलायती प्राध्यापकहरूमार्फत आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स र साइबर सुरक्षा सम्बन्धी अनुसन्धानमा लगानी गरेको खुलासा गरेको थियो। साथै अमेरिका र बेलायतमा विरोधी राजनीतिक समूह र प्रवासी नागरिकहरूको गतिविधि निगरानी गर्न स्थानीय मानिसहरूलाई परिचालन गर्ने गरिएको घटनाहरू सार्वजनिक भएका छन्।

यी सबै घटनाक्रमहरूले आधुनिक सुराकी अभ्यास अब केवल गोप्य कागजात चोरीमा सीमित नरहेको देखाउँछन्। अनलाइन सञ्जाल र व्यक्तिगत सम्बन्धको प्रयोगमार्फत हुने यस्ता सुराकी गतिविधिहरूले सर्वसाधारण नागरिक र अन्तर्राष्ट्रिय सुरक्षा व्यवस्थाका लागि नयाँ चुनौती थपेका छन्।