काठमाडौँ। प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाहले श्रम, रोजगार तथा सामाजिक सुरक्षामन्त्री दीपककुमार साहलाई पदमुक्त गरेका छन्। राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) को सिफारिसमा मन्त्री हटाइएको र 'श्रीमतीलाई नियुक्ति दिलाएको' विषयलाई मुख्य कारण बनाइए पनि यसको भित्री कथा भने नितान्त फरक र रोचक छ।
मिडियामा आएका समाचार र बाहिर देखिएको आवरणभन्दा भित्र राजनीतिक दाउपेच र नाटकीय घटनाक्रमले मन्त्री साहको बर्खास्ती तय गरेको बालुवाटार स्रोतले जनाएको छ।
बर्खास्तीको असली कारण: मध्यरातमा दलालहरूसँगको उठबस
बालुवाटारको उच्च स्रोतका अनुसार मन्त्री साहको बर्खास्तीको मुख्य कारण उनी राती-राती दलाल र बिचौलियाहरूसँग गोप्य भेटघाटमा संलग्न हुनु हो। मन्त्री साहको कार्यशैलीमाथि निगरानी गरिरहेका प्रधानमन्त्री शाहसमक्ष मन्त्री अलि बढी नै 'चम्बु' (स्वार्थप्रेरित र चलाख) देखिएको र बिचौलियाहरूसँग हिमचिम बढाएको गुप्त सूचना पुगेको थियो। यही सूचनाको आधारमा प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाह मन्त्री साहसँग रुष्ट बनेका थिए र उनलाई मन्त्रिपरिषद्बाट हटाउने पक्कापक्की गरिसकेका थिए।
रास्वपाको चलाखी: 'पानी परेको बेलामा नुहाइहाल्ने दाउ'
प्रधानमन्त्रीले मन्त्री साहलाई बर्खास्त गर्दैछन् भन्ने सुइँको रास्वपाको नेतृत्वले पायो। आफ्नो पार्टीको मन्त्रीलाई प्रधानमन्त्रीले सिधै बर्खास्त गर्दा पार्टीको बदनामी हुने डरले रास्वपा सभापति रवि लामिछानेले चलाखीपूर्ण कदम चाले।
मन्त्री पद जाने निश्चित भइसकेपछि 'पानी परेको बेलामा नुहाइहाल्ने' उखान चरितार्थ गर्दै रास्वपाले हतार-हतार पार्टीको छवि जोगाउन पदमुक्तको सिफारिस पत्र बालुवाटार पठायो। मन्त्री साहले आफ्नै श्रीमती जुनु श्रेष्ठलाई स्वास्थ्य बिमा बोर्डमा नियुक्ति दिलाएको पुरानो विषयलाई ढाल बनाएर रास्वपाले 'पार्टीले आफैं कारबाही गरेको' जस्तो देखाउन खोजेको राजनीतिक वृत्तमा चर्चा छ।
औपचारिक पत्रमा के छ ?
सभापति लामिछानेले प्रधानमन्त्रीलाई पठाएको पत्रमा मन्त्री साहले पदीय मर्यादा दुरुपयोग गरी श्रीमतीलाई लामो समयदेखि निष्क्रिय राखिएको स्वास्थ्य बिमा बोर्डको सदस्यमा नियमित गराएको उल्लेख छ। यसबाट पार्टीको छवि, आदर्श र मर्यादामाथि आँच आएको भन्दै पार्टी विधानको धारा ६९ (Right to recall) प्रयोग गरी फिर्ता बोलाइएको जनाइएको छ।
साथै, यस्तो गम्भीर विषयमा अपेक्षित गाम्भीर्यता नदेखाएको भन्दै रास्वपाले स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्री निशा मेहतालाई समेत सचेत गराउन सिफारिस गरेको छ।
उपसभामुख काण्डबाट ध्यान मोड्ने प्रयास
रास्वपाले मन्त्री साहलाई यसरी नाटकीय रूपमा फिर्ता बोलाउनुको अर्को ठूलो राजनीतिक फाइदा 'उपसभामुख काण्ड'बाट सर्वसाधारण र मिडियाको ध्यान मोड्नु पनि हो।
पछिल्लो समय उपसभामुख पद कसलाई दिने भन्ने विषयमा सत्ता गठबन्धनभित्र चरम विवाद थियो। रास्वपा सभापति रवि लामिछाने उपसभामुख पद राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी (राप्रपा) लाई दिन चाहन्थे। तर, प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाहले त्यसमा हस्तक्षेप गर्दै आफ्नो पहलमा उक्त पद श्रम संस्कृति पार्टी लाई दिलाएका थिए। यसबाट उत्पन्न राजनीतिक तरङ्ग र गठबन्धनभित्रको खटपटलाई ओझेलमा पार्न पनि श्रममन्त्रीको बर्खास्तीको यो घटनालाई रास्वपाले रणनीतिक रूपमा प्रयोग गरेको देखिन्छ।
अबको कदम
प्रधानमन्त्री शाहले श्रममन्त्री हटाएसँगै अब रिक्त रहेको उद्योग, वाणिज्य तथा आपूर्ति मन्त्रालय र श्रम मन्त्रालयमा एकैपटक नयाँ मन्त्रीको सपथ गराउने वा के गर्ने भन्ने विषयमा बालुवाटारमा आन्तरिक छलफल तीव्र पारिएको स्रोतले जनाएको छ।
