नेपालको पछिल्लो प्रतिनिधि सभा निर्वाचनमा मतदाता शिक्षा कार्यक्रम र मतपत्रको सरल ढाँचाले ठूलो सफलता हात पारेको छ। यी रणनीतिक सुधारहरूका कारण चुनावमा खेर जाने (बदर) मतको संख्यामा ऐतिहासिक रूपमा कमी आएको छ, जसले नागरिकको अभिमतलाई थप सुरक्षित र अर्थपूर्ण बनाएको छ।
बिहीबार आयोजित पत्रकार सम्मेलनमा निर्वाचन आयोगका प्रवक्ता नारायणप्रसाद भट्टराईले दिएको जानकारी अनुसार, समग्र बदर मतको औसत दर जम्मा ४.७ प्रतिशतमा झरेको छ। प्राप्त तथ्याङ्कले प्रत्यक्ष निर्वाचन प्रणालीतर्फ ५.४५ प्रतिशत र समानुपातिकतर्फ ३.९५ प्रतिशत मात्र मत बदर भएको देखाएको छ। आयोगले यस सकारात्मक नतिजाको मुख्य श्रेय प्रभावकारी मतदाता शिक्षा र मतपत्रको सहज डिजाइनलाई दिएको छ।
भौगोलिक जटिलता र विशिष्ट परिस्थितिहरूका बाबजुद पनि नागरिकहरूको उत्साहजनक सहभागिताले लोकतान्त्रिक अभ्यासलाई थप बलियो बनाएको छ। अन्तिम मतदाता नामावली अनुसार देशैभरि कुल १ करोड ८९ लाख ३ हजार ६८९ जना मतदाता कायम थिए। जसमा पुरुषको संख्या ९६ लाख ६३ हजार ३५८, महिलाको संख्या ९२ लाख ४० हजार १३१ र अन्य लिङ्गी मतदाताको संख्या २०० रहेको आयोगले पुष्टि गरेको छ।
मतदान प्रक्रियालाई पूर्ण रूपमा पारदर्शी र निष्पक्ष राख्न व्यापक अनुगमन संयन्त्र परिचालन गरिएको थियो। आयोगका अनुसार २२ वटा विभिन्न कूटनीतिक नियोगका १६४ जना प्रतिनिधि र ३५ वटा राष्ट्रिय स्तरका गैरसरकारी संस्थाहरूले निर्वाचनको सूक्ष्म पर्यवेक्षण गरेका थिए।
बदर मत नियन्त्रण गर्न आयोगले अपनाएको यो सफल रणनीतिले आगामी दिनमा हुने अन्य निर्वाचनहरूका लागि पनि स्रोतसाधनको सदुपयोग गर्दै त्रुटिरहित मतदान सुनिश्चित गर्न महत्त्वपूर्ण मार्गदर्शन गर्ने निश्चित छ।
