ढाका । बंगलादेशमा पछिल्ला महिनाहरूमा देखिएको भीडद्वारा गरिने हिंसा (mob violence) का घटनाहरूमा विदेशमा रहेका प्रवासी अनलाइन अभियन्ताहरूको सक्रिय भूमिका रहेको गम्भीर आरोप सार्वजनिक भएको छ। अनुसन्धानात्मक रिपोर्टहरूका अनुसार सामाजिक सञ्जालमार्फत फैलाइने भ्रामक सूचना, घृणात्मक सामग्री र उक्साहटपूर्ण सन्देशहरूले स्थानीय स्तरमा हिंसा भड्काउने काम गरेको देखिएको छ।
बंगलादेश सम्बन्धी प्रकाशित विश्लेषणमा विशेषगरी फेसबुक, युट्युब र टेलिग्रामजस्ता प्लेटफर्म प्रयोग गरी धार्मिक र राजनीतिक संवेदनशील विषयमा गलत सूचना फैलाइने, जसको प्रत्यक्ष प्रभाव सडकस्तरको हिंसामा पर्ने उल्लेख छ। ती सामग्री उत्पादन गर्ने र फैलाउने धेरै अकाउन्टहरू देशबाहिरबाट सञ्चालन भइरहेको पाइएको छ।
Northeast News ले प्रकाशित गरेको अनुसन्धानात्मक समाचारमा केही प्रवासी अनलाइन अभियन्ताहरूले स्थानीय घटनालाई तोडमरोड गरी प्रस्तुत गर्ने, आक्रोशपूर्ण भाषा प्रयोग गर्ने र “तत्काल कारबाही” जस्ता सन्देश प्रवाह गरेर भीडलाई हिंसात्मक गतिविधितर्फ धकेल्ने गरेको उल्लेख गरिएको छ। यसका कारण निर्दोष नागरिक, अल्पसंख्यक समुदाय र सार्वजनिक सम्पत्तिमाथि आक्रमण भएको उदाहरणसमेत रिपोर्टमा समेटिएको छ।
सुरक्षा तथा सञ्चार विज्ञहरूका अनुसार, यो प्रवृत्ति केवल बंगलादेशसम्म सीमित छैन। डिजिटल सीमाहीनताका कारण प्रवासी नेटवर्कमार्फत हुने उक्साहट दक्षिण एशियाभरि फैलिन सक्ने जोखिम रहेको उनीहरूको चेतावनी छ। कमजोर डिजिटल नियमन, ढिलो तथ्य–जाँच र राजनीतिक ध्रुवीकरणले समस्या झनै जटिल बनाइरहेको बताइन्छ।
मानवअधिकारकर्मीहरूले बंगलादेश सरकारलाई डिजिटल प्लेटफर्मसँग सहकार्य गरी उक्साहटपूर्ण सामग्री नियन्त्रण गर्न, दोषी पहिचान गरी कानुनी कारबाही गर्न र अभिव्यक्ति स्वतन्त्रता तथा सार्वजनिक सुरक्षाबीच सन्तुलन कायम गर्न आग्रह गरेका छन्। साथै, सामाजिक सञ्जाल कम्पनीहरूमाथि पनि स्थानीय सन्दर्भ बुझेर जिम्मेवार भूमिका खेल्न दबाब बढ्दै गएको छ।