ताइवानलाई केन्द्र बनाएर अमेरिका र चीनबीचको रणनीतिक प्रतिस्पर्धा थप तीव्र बन्दै गएको विभिन्न अन्तर्राष्ट्रिय रिपोर्टहरूले देखाएका छन्। विशेषगरी अमेरिकाले ताइवान नजिक आफ्नो सैन्य उपस्थिति विस्तार गरिरहेको तथा चीनले सम्भावित भू–राजनीतिक चालबाजी बढाउन सक्ने चेतावनी सार्वजनिक भएपछि एशिया–प्रशान्त क्षेत्रको सुरक्षा अवस्थाप्रति चिन्ता बढेको छ।
द इकोनोमिस्टको एक रिपोर्टअनुसार अमेरिकाले ताइवान क्षेत्र वरिपरि सैन्य बल, हवाई क्षमता तथा रणनीतिक पूर्वतयारी बढाइरहेको छ। यसको उद्देश्य चीनलाई सम्भावित सैन्य कदमबाट रोक्नु रहेको विश्लेषण गरिएको छ।
त्यसैगरी, रोयटर्सको रिपोर्टमा अमेरिकी अधिकारीहरूले चीनले डोनाल्ड ट्रम्पसँग सम्भावित भविष्य बैठक वा राजनीतिक परिवर्तनको अवसरलाई उपयोग गर्दै ताइवान मुद्दामा रणनीतिक “मनोवैज्ञानिक चाल” (manoeuvring) खेल्न सक्ने चेतावनी दिएका छन्।
विशेषज्ञहरूका अनुसार चीनले सैन्य शक्ति मात्र नभई प्रचार युद्ध, साइबर प्रभाव तथा सूचना नियन्त्रणलाई पनि ताइवान रणनीतिको मुख्य भाग बनाइरहेको छ। यदि भविष्यमा ताइवानमाथि संकट उत्पन्न भयो भने चीनको प्रचार संयन्त्र पश्चिमी लोकतन्त्रहरूलाई चुनौती दिन सक्षम हुन सक्ने विश्लेषण गरिएको छ।
यसैबीच, ताइवानको साइबर सुरक्षा प्रणालीमा विदेशी लगानी भएका मोबाइल एप तथा डिजिटल प्लेटफर्ममार्फत सुरक्षा जोखिम बढिरहेको रिपोर्टहरूमा उल्लेख गरिएको छ। चीनसँग सम्बन्धित डिजिटल संरचनाले ताइवानको सूचना सुरक्षामा चुनौती सिर्जना गर्न सक्ने चेतावनी दिइएको छ।
विश्लेषकहरूका अनुसार ताइवान अहिले विश्व शक्ति प्रतिस्पर्धाको केन्द्र बन्दै गएको छ। अमेरिका, जापान, अष्ट्रेलिया तथा पश्चिमी मुलुकहरूले हिन्द–प्रशान्त क्षेत्रमा चीनको प्रभाव नियन्त्रण गर्न सामूहिक रणनीति तीव्र बनाइरहेका छन्।
नेपालका लागि पनि यो घटनाक्रम अप्रत्यक्ष रूपमा महत्वपूर्ण मानिएको छ। चीन–अमेरिका प्रतिस्पर्धा तीव्र बन्दै जाँदा दक्षिण एशियामा समेत रणनीतिक ध्रुवीकरण बढ्न सक्ने तथा नेपालमाथि कूटनीतिक सन्तुलन कायम राख्ने दबाब थपिन सक्ने विश्लेषण गरिएको छ।
