चीनको आर्थिक चमत्कारलाई एक समय द्रुत आधुनिकीकरणको नमुनाका रूपमा मनाइएको थियो, जसले लाखौँ मानिसहरूलाई गरिबीबाट माथि उकास्यो र प्रगतिको प्रतीक बनेका भव्य सहरहरू निर्माण गर्यो। तर यो चम्किलो रूपरेखा मुनि एक गम्भीर यथार्थ लुकेको छ: लाखौँ शिक्षित चिनियाँ युवाहरू आफ्नो योग्यता अनुसारको रोजगारी पाउन सङ्घर्ष गरिरहेका छन्। चिनियाँ कम्युनिस्ट पार्टी (सीसीपी) ले समृद्धिको वाचा गरेता पनि अर्थपूर्ण रोजगारीका अवसरहरू प्रदान गर्न असफल भएको छ। यसको सट्टा, गलत नीतिहरू, अनियन्त्रित अटोमेसन र राजनीतिक निष्क्रियताले एउटा सिङ्गो पुस्तालाई निराश, अल्परोजगार र बढ्दो रूपमा हताश बनाएको छ।
चीनले अहिले वार्षिक १ करोड १० लाखभन्दा बढी विश्वविद्यालय स्नातकहरू उत्पादन गर्दछ, तर रोजगार बजारले उनीहरूलाई खपत गर्न सकिरहेको छैन। सन् २०२६ मा, आधिकारिक तथ्याङ्कले युवा बेरोजगारी दर २०.८% देखाएको छ, यद्यपि स्वतन्त्र अनुमानहरूले वास्तविक सङ्ख्या २५–३०% को हाराहारीमा रहेको सङ्केत गर्छन्। प्रतिष्ठित "९८५" र "२१-१" विश्वविद्यालयका स्नातकहरू पनि, जो एक समय प्रतिष्ठित करिअरको ग्यारेन्टी मानिन्थे, अहिले कम तलबका सेवामूलक काम वा गिग वर्कका लागि प्रतिस्पर्धा गरिरहेका छन्। शिक्षा र रोजगारबीचको असन्तुलन छर्लङ्ग छ। इन्जिनियरिङ स्नातकहरू खाना पुर्याउँछन्, कानुनका स्नातकहरू कुरियरको काम गर्छन्, र कम्प्युटर साइन्स पढेकाहरू अस्थायी रिटेल काम गर्न बाध्य छन्। शिक्षालाई उद्योगको मागसँग जोड्न सीसीपीको असमर्थताले प्रतिभा खेर जाने सङ्कट पैदा गरेको छ, जसले चीनको भविष्यको कार्यबलको जगलाई नै कमजोर पारिरहेको छ। संरचनात्मक त्रुटिहरूलाई सम्बोधन गर्नुको सट्टा, सीसीपीले सङ्कटलाई अझ बढावा दिने नीतिहरूलाई दोब्बर तीव्रता दिएको छ। सन् २०२५ मा सुरु गरिएको "एआई प्लस एक्सन प्लान" ले सन् २०२७ सम्ममा प्रमुख उद्योगहरूमा ७०% एआई पहुँच पुर्याउने लक्ष्य राखेको छ। यसले दक्षता बढाए पनि कटौतीलाई तीव्र बनाएको छ। एक समय नवप्रवर्तनका केन्द्र मानिने प्रविधि कम्पनीहरूका विभागहरू एआई उपकरणहरूले मानव श्रमलाई विस्थापित गरेसँगै विघटन भइरहेका छन्। विगत १८ महिनामा अलिबाबा, टेन्सेन्ट, बाइटडान्स, मेइटुआन र बाइडूमा १ लाख ३० हजारभन्दा बढी रोजगारी कटौती भएका छन्। सरकारको प्रतिक्रिया भनेको बेरोजगारीलाई "लचिलो रोजगार" को रूपमा पुनः नामकरण गर्नु हो, जसले स्नातकहरूलाई सुरक्षा, सुविधा वा करिअरको प्रगति बिना गिग वर्कमा धकेलेको छ। यो सुधार होइन; यो त प्रणालीगत असफलता ढाकछोप गर्ने कपटपूर्ण प्रयास र भेष बदलेको बेरोजगारी हो।
चीनका १ करोड ३० लाख डेलिभरी राइडरहरूको दुर्दशाले यो सङ्कटलाई स्पष्ट पार्छ। सानियान लाइफ ल्याबको नयाँ वृत्तचित्र, '२०२६ चाइना डेलिभरी राइडर सर्भाइभल रिपोर्ट' ले कसरी चलाख अल्गोरिदमहरूले श्रमिकहरूलाई लामो समय काम गर्ने र घट्दो कमाईको चक्रमा फसाएको छ भन्ने कुरा उजागर गरेको छ। प्रति-अर्डर शुल्क १० युआन ($१.४०) भन्दा बढीबाट घटेर ३–५ युआन ($०.४२–$०.७०) मा झरेको छ। धेरै राइडरहरू विश्वविद्यालयका स्नातक हुन् जसले आफ्नो क्षेत्रमा जागिर पाउन सकेनन्। दुर्घटना र चोटपटक बढ्दै जाँदा उनीहरू अहिले अल्गोरिदमको समयसीमासँग प्रतिस्पर्धा गर्दै ट्राफिकमा जीवन जोखिममा पारिरहेका छन्। एक राइडरले दुःखेसो पोखे, "अल्गोरिदम जति स्मार्ट हुँदै जान्छ, हामी किन धेरै काम गर्दैछौँ तर कम कमाउँदैछौँ?" एक समय मुक्तिदाताको रूपमा प्रशंसा गरिएको प्रविधि अहिले एक पासो बनेको छ, जसले आफ्ना नागरिकहरूलाई शोषणबाट जोगाउन सीसीपीको असफलतालाई उजागर गरेको छ।
यसको मानसिक असर अत्यधिक छ। युवा श्रमिकहरू थकान, अलगाव र निराशाको वर्णन गर्छन्। सामाजिक सञ्जाल निराशाका अभिव्यक्तिहरूले भरिएका छन्: "भविष्यका लागि कुनै योजना छैन," "आधा जीवित," "हाम्रो केवल खुट्टा बाँकी छ।" ३५ वर्षको उमेरमा हटाइएका बाइटडान्सका एक कर्मचारीलाई जागिरबाट निकालिनु अघि एक कान्छो प्रशिक्षार्थीलाई आयोजनाहरू हस्तान्तरण गर्न बाध्य पारिएको थियो। पूर्णकालीन आमाको रूपमा वर्षौँ बिताएपछि काम नपाएकी "९८५" स्नातकले अहिले टेकआउट डेलिभरी गर्छिन्। यी कथाहरूले यस्तो समाजलाई उजागर गर्छन् जहाँ महत्वाकांक्षा जीवन रक्षामा सीमित भएको छ, र जहाँ समृद्धिको सीसीपीको वाचा खोक्रो सुनिन्छ। यो अलगाव गहिरो छ, जहाँ धेरै स्नातकहरूले उनीहरूको सीपको कदर गर्न नसक्ने प्रणालीमा शिक्षा आफैँ अर्थहीन बनेको छ कि छैन भनेर प्रश्न गरिरहेका छन्।
यसका व्यापक प्रभावहरू गम्भीर छन्। चीनका डेलिभरी राइडरहरू प्रविधिको प्रगति र मानवीय संवेदनशीलताको टकरावका प्रतीक हुन्। दक्षता अनुकूलन गर्न डिजाइन गरिएका अल्गोरिदमहरू नियन्त्रणका साधन बनेका छन्, जसले मार्ग, समयसीमा र पारिश्रमिक निर्धारण गर्छन्। श्रमिकहरू डाटा पोइन्टमा सीमित भएका छन्, उनीहरूको मानवता मेट्रिक्सको छायामा परेको छ। यस उद्योगको वृद्धिले चीनको आर्थिक विरोधाभासलाई प्रतिविम्बित गर्दछ: गहिरो असमानतासँगै जोडिएको भव्य नवप्रवर्तन। नियन्त्रण र दक्षताप्रति सीसीपीको सनकले यस्तो समाज सिर्जना गरेको छ जहाँ सुविधा मानवीय गरिमाको मूल्यमा आउँछ, र जहाँ उत्कृष्ट मस्तिष्कहरू जीवन धान्ने काममा खेर गइरहेका छन्।
चीनको युवा सङ्कट कुनै अस्थायी धक्का होइन; यो प्रणालीगत असफलताको परिणाम हो। सीसीपीले मानिसहरूको जीविकोपार्जन भन्दा दक्षता र प्रचारलाई प्राथमिकता दिएको छ, जसले लाखौँ शिक्षित नागरिकहरूलाई अल्परोजगार र हताश बनाएको छ। सुरक्षा उपायहरू बिना अटोमेसन अपनाएर, असहमतिलाई दबाएर, र तथ्याङ्क लुकाएर, सरकारले एक समय चीनको उत्थानलाई इन्धन दिने पुस्ताप्रति आफ्नो जिम्मेवारी त्यागेको छ। प्रति अर्डर तीन युआनका लागि अल्गोरिदमसँग दौडिरहेको डेलिभरी राइडर केवल एक श्रमिक मात्र होइन; उनी चीनका भत्किएका वाचाहरूको प्रतीक हुन्। चलाख अल्गोरिदमहरूले वास्तवमै जीवनलाई सस्तो बनाएका छन्, र सीसीपीको निष्क्रियताले एउटा सिङ्गो पुस्तामा निराशा फैलिन पुगेको छ।
बेइजिङले पारदर्शिता, सुधार र मानव पूँजीमा वास्तविक लगानीका साथ यो सङ्कटको सामना नगरेसम्म, चीनले आफ्नो आर्थिक भविष्य मात्र होइन सामाजिक स्थिरता पनि गुमाउने जोखिम उठाउँछ। युवाहरू बेरोजगार मात्र होइनन्; उनीहरू मोहभंग भएका छन्, र उनीहरूको निराशा गहिरो अशान्तिको बिउ बन्न सक्छ। शैक्षिक योग्यता अनुसार रोजगार प्रदान गर्न सीसीपीको असफलता केवल एक आर्थिक मुद्दा होइन; यो एक नैतिक मुद्दा हो। आफ्नो युवाको आकांक्षालाई सम्मान गर्न नसक्ने राष्ट्रले विश्वव्यापी नेतृत्वको आफ्नो महत्वाकांक्षालाई निरन्तरता दिन सक्दैन।
