नेपालमा तिहार (यमपञ्चक) पर्वको अवसरमा मनाइने लक्ष्मीपूजाका लागि सन् २०२६ को शुभ साइत (मुहूर्त), नेपाली परम्परा र पूजा विधिको विवरण सार्वजनिक भएको छ।
२०२६ को लागि शुभ साइत (मुहूर्त)
पूजा सम्पादनका लागि उपयुक्त समय छनोट गर्नु यस अनुष्ठानको मुख्य पक्ष मानिन्छ:
-
प्रदोष काल (घरमा पूजा गर्ने उत्तम समय): साँझ ५.३१ देखि राति ८.०९ बजेसम्म
-
वृषभ काल (स्थिर शुक्र ऊर्जा): साँझ ५.५४ देखि राति ७.५० बजेसम्म
-
महानिशीथ काल (रात्रिकालीन साधना): राति ११.५७ देखि १२.४८ बजेसम्म
-
अभिजित मुहूर्त (कार्यालय तथा व्यापारका लागि): बिहान ११.४५ देखि दिउँसो १२.३० बजेसम्म
नेपालमा तिहारको परम्परा
नेपालमा लक्ष्मीपूजा तिहार (यमपञ्चक) को समयमा धूमधामका साथ मनाइन्छ। यस अवसरमा घर तथा व्यापारिक प्रतिष्ठानहरू सफा गरी मुख्य ढोकामा सयपत्रीको माला, रङ्गीचङ्गी रङ्गोली वा मण्डला बनाइन्छ। देवी लक्ष्मीलाई भित्र्याउन घरभरि दियो र मैनबत्ती बालेर सजाइन्छ।
पूजाका क्रममा परिवारका सदस्यहरू राति भेला भई लक्ष्मी देवीलाई फूल, फलफूल, सेलरोटी, मिठाई र सिक्का अर्पण गर्छन्। साथै, व्यापारिक प्रतिष्ठानहरूले आफ्ना खातापाताको पूजा गरी आशीर्वाद लिन्छन्। पूजा सकिएपछि बालबालिका तथा युवाका समूहहरू घर-घर गई परम्परागत भैलो गीत गाएर रमाइलो गर्छन्।
सरल पूजा विधि
लक्ष्मीपूजाका लागि निम्न ६ चरणको विधि अपनाइन्छ:
१. तयारी: पूजा स्थल सफा गरी पूजा थलोमा रातो वा पहेंलो कपडा ओछ्याउनुहोस्। त्यसपछि देवी लक्ष्मी, भगवान गणेश र देवी सरस्वतीको प्रतिमा वा चित्र स्थापना गर्नुहोस्।
२. कलश स्थापना: तामा वा पित्तलको कलशमा जल भरी त्यसमा एउटा सिक्का, सुपारी, थोरै अक्षता र हल्दी राख्नुहोस्। कलशको मुखमा पाँचवटा आँप वा पिपलको पात राखी माथि नरिवल स्थापना गर्नुहोस्।
३. भगवान गणेशको पूजा: विघ्नहर्ता भगवान गणेशको ध्यान गर्दै "ॐ गं गणपतये नमः" मन्त्र ३ देखि ११ पटक जपी फूल र मिठाई अर्पण गर्नुहोस्।
४. देवी लक्ष्मीको पूजा: दियो र धूप बालेर "ॐ श्रीं महालक्ष्मीयै नमः" मन्त्र ११ पटक जप गर्दै फूल, अक्षता र मिठाई अर्पण गर्नुहोस्।
५. सम्पत्ति तथा साधनको पूजा: आफ्नो जीविकोपार्जनका साधनहरू जस्तै वालेट, ल्यापटप वा पुस्तकहरू पूजा थलो नजिक राखी आशीर्वाद प्राप्त गर्नुहोस्।
६. आरती: कपुर बालेर लक्ष्मी आरती गाउँदै पूजा सम्पन्न गर्नुहोस् र आरतीको ज्योति ग्रहण गर्नुहोस्। राति ढोका खुला राखी अबेरसम्म दियो बलिरहन दिनुहोस्।
