नवनिर्वाचित सांसदको अभिमुखीकरणमै बालेन अनुपस्थित। रवि परम्परागत शैलीमा सरकार चलाउन चाहन्छन्, बालेन खोज्दैछन् पूर्ण स्वायत्तता।
काठमाडौँ — राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) भित्र नयाँ सरकार गठनको पूर्वसन्ध्यामा पार्टी सभापति रवि लामिछाने र प्रधानमन्त्रीका उम्मेदवार बालेन्द्र साह (बालेन) बीच शक्तिको बाँडफाँडलाई लिएर गम्भीर मतभेद देखिएको छ। बाहिरबाट हेर्दा सहज सत्ता हस्तान्तरणको परिदृश्य देखिए पनि, भित्रभित्रै 'सरकार कसले चलाउने र मन्त्री कसले छान्ने?' भन्ने विषयमा दुई नेताबीच शीतयुद्ध (कोल्ड वार) सुरु भएको छ।
दुई नेताबीचको समझदारी अभाव सतहमै देखिन थालेको छ। हालै सम्पन्न नवनिर्वाचित सांसदहरूको महत्त्वपूर्ण अभिमुखीकरण कार्यक्रममा प्रधानमन्त्रीका उम्मेदवार बालेन साहको अनुपस्थितिले धेरैलाई झस्काएको छ। त्यति मात्र होइन, उनी जम्मा एक पटक मात्र पार्टी कार्यालय पुगेका छन्। यसले पार्टी नेतृत्व र बालेनबीचको दूरी बढ्दै गएको प्रस्ट संकेत गर्छ।
विवादको चुरो: मन्त्री कसले छान्ने?
वरिष्ठ राजनीतिक स्रोतहरूका अनुसार, विवादको मुख्य कारण सरकार सञ्चालनको 'मोडेल' हो। पार्टी सभापति रवि लामिछाने र बालेन साहबीच निम्न विषयमा कुरा बाझिएको छ:
-
रविको दाउ (परम्परागत शैली): लामिछाने बालेनलाई प्रधानमन्त्रीको कुर्सीमा राखेर सम्पूर्ण मन्त्रीहरू आफैँ छान्ने तयारीमा छन्। उनको चाहना सरकारको नीति निर्माण र दैनिक सञ्चालनमा पार्टी केन्द्र (अर्थात् आफ्नो) हावी होस् भन्ने छ। यो नेपाली राजनीतिको त्यही परम्परागत अभ्यास हो, जहाँ पार्टी सभापतिले सरकारको 'रिमोट कन्ट्रोल' आफ्नो हातमा राख्छन्।
-
बालेनको अडान (आधुनिक शैली): बालेन यो मोडल स्वीकार्ने पक्षमा छैनन्। उनको स्पष्ट मनसाय छ— सरकारको नेतृत्व सम्हालेपछि मन्त्रिपरिषद् गठन र सरकार सञ्चालन पूर्ण रूपमा स्वतन्त्र र आफ्नै तरिकाले गर्ने। बालेनले सभापति लामिछानेलाई 'पार्टी सञ्चालन, संसदीय समिति र सभामुख' जस्ता व्यवस्थापिका र संगठनका महत्त्वपूर्ण कामहरू सम्हाल्न सुझाव दिएका छन्। बालेनको बुझाइमा, पार्टीले संसद् हेर्नुपर्छ भने प्रधानमन्त्रीले स्वतन्त्र रूपमा 'डेलिभरी' दिन पाउनुपर्छ।
निष्कर्षविहीन संवाद र बढ्दो अन्योल
यही कार्यशैली र अधिकार क्षेत्रको टकरावका कारण अहिले रास्वपाभित्रको आन्तरिक राजनीति तरंगित छ। दुई नेताबीच सहमतिको विन्दु खोज्न घनिभूत संवाद भइरहेको बुझिएको छ। तर, यो समाचार तयार पार्दासम्म कुनै ठोस निष्कर्ष निस्किसकेको छैन।
एकातिर लामिछाने पार्टीको शक्ति सरकारमा प्रतिविम्बित गर्न चाहन्छन्, अर्कोतिर बालेन सिंहदरबारमा पनि आफ्नो स्वतन्त्र र हस्तक्षेपमुक्त कार्यशैली स्थापित गर्न चाहन्छन्। यी दुई फरक राजनीतिक धार (परम्परागत भर्सेस आधुनिक) बीचको यो टकरावले रास्वपाको आगामी यात्रा र सरकार गठन प्रक्रियालाई नै लम्ब्याउने जोखिम बढाएको छ।
