पछिल्लो एक वर्षको अवधिमा नेपालले प्राकृतिक तथा गैरप्राकृतिक विपद्का कारण ठूलो मानवीय र आर्थिक क्षति व्यहोरेको छ। यस अवधिमा झन्डै पाँच सय नागरिकले ज्यान गुमाएका छन् भने हजारौं परिवारको जनजीवन नराम्ररी प्रभावित भएको छ।
गृह मन्त्रालय अन्तर्गतको राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्युनिकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरण (एनडिआरआरएमए) ले सार्वजनिक गरेको तथ्यांकअनुसार, २०८२ वैशाख १ गतेदेखि चैत ७ गतेसम्म देशभर कुल ७ हजार १४० वटा विपद्का घटना दर्ता भएका छन्। यी शृङ्खलाबद्ध घटनाहरूमा परी ४७९ जनाको मृत्यु भएको छ, ३८ जना अझै बेपत्ता छन् भने १ हजार ८७० जना घाइते भएका छन्। समग्रमा १२ हजार ९९४ परिवार यी प्रकोपबाट प्रत्यक्ष रूपमा प्रभावित बन्न पुगेका छन्।
प्राधिकरणका अनुसार विगत एक वर्षमा आगलागी सबैभन्दा घातक साबित भएको छ। कुल ३ हजार ४४३ आगलागीका घटनामा १०२ जनाले ज्यान गुमाएका छन्। त्यसैगरी, सर्पदंशबाट ९८, पहिरोबाट ७४, जनावरको आक्रमणबाट ५५, चट्याङबाट ४७ र बाढीबाट ३८ जनाको मृत्यु भएको छ।
विपद्को यो शृङ्खला अझै रोकिएको छैन। पछिल्लो २४ घण्टा (चैत ६ बिहान १० बजेदेखि चैत ७ बिहान १० बजेसम्म) मा मात्रै ३० जिल्लामा ३६ वटा नयाँ घटना घटेका छन्। लेक लागेर एक जनाको मृत्यु भएको छ भने चट्याङ र आगलागीजस्ता घटनामा परी १४ जना घाइते भएका छन्। यस एकै दिनको अवधिमा करिब ३० लाख ८६ हजार रुपैयाँ बराबरको आर्थिक क्षति हुनुका साथै ३० वटा चौपायाको ज्यान गएको छ। स्थितिलाई नियन्त्रणमा लिन १७७ जना प्रहरी जनशक्ति परिचालन गरिएको थियो।
यस भयावह तथ्यांकले नेपालमा पूर्वसूचना प्रणालीलाई थप प्रभावकारी बनाउनुका साथै विपद् व्यवस्थापन र उद्धार संयन्त्रलाई भविष्यमा अझै चुस्त र साधनस्रोत सम्पन्न बनाउनुपर्ने टड्कारो आवश्यकतालाई औंल्याएको छ।
