काठमाडौं–५ मा त्रिपक्षीय भिडन्त पक्का: दिग्गज पौडेल र पोखरेललाई ‘भर्जिन कन्टेस्टेन्ट’ अधिकारीको चुनौती

काठमाडौं — आगामी सन् २०२६ को मार्चमा हुने प्रतिनिधि सभा निर्वाचनका लागि काठमाडौं क्षेत्र नं. ५ को अन्तिम उम्मेदवार सूची औपचारिक रूपमा सार्वजनिक भएसँगै यहाँको चुनावी प्रतिस्पर्धा निकै रोचक र ‘हाइ–प्रोफाइल’ बनेको छ। यो ‘त्रिपक्षीय भिडन्त’ मा गतिशील लोकतान्त्रिक पार्टीबाट राजनीतिमा पहिलो पटक पाइला टेकेकी ‘भर्जिन कन्टेस्टेन्ट’ (Virgin Contestant) अर्थात् नवप्रवेशी निशा अधिकारीले दुई प्रभावशाली दिग्गजहरू—नेपाली कांग्रेसका बहालवाला सांसद प्रदीप पौडेल र नेकपा (एमाले) का वरिष्ठ नेता ईश्वर पोखरेल—लाई चुनौती दिनेछिन्। यो घोषणासँगै विशेषगरी एमालेको टिकटलाई लिएर हप्तौँदेखि चलिरहेको अन्योल अन्त्य भएको छ भने बेदाग र नयाँ अनुहार तथा विगतका विवाद र राजनीतिक भारी बोकेका स्थापित नेताहरूबीचको प्रतिस्पर्धाको मञ्च तयार भएको छ।

सन् २०१३ मा सगरमाथा आरोहण गरेकी चर्चित अभिनेत्री तथा पर्वतारोही निशा अधिकारी ‘ब्याट्री’ चुनाव चिह्न लिएर चुनावी मैदानमा होमिएकी छिन्। कुनै पनि विधायी वा प्रशासनिक अनुभव नभएका कारण आफूलाई ‘भर्जिन कन्टेस्टेन्ट’ (पूर्ण रूपमा कोरा उम्मेदवार) का रूपमा चिनाउने अधिकारीले परम्परागत शासन शैलीबाट वाक्क भएका मतदातासामु आफूलाई ‘क्लिन स्लेट’ (बेदाग विकल्प) का रूपमा प्रस्तुत गरेकी छिन्। वि.सं. २०८२ कात्तिक (नोभेम्बर २०२५) मा दल दर्ता प्रमाणपत्र प्राप्त गरेकी उनले आफ्नो उम्मेदवारीलाई राष्ट्र सेवाको “दोस्रो इनिङ्स” बताएकी छिन्। कोभिड–१९ महामारीका बेला भएको ‘इनफ इज इनफ’ (Enough Is Enough) सडक आन्दोलनबाट राजनीतिमा आउन प्रेरित भएको बताउने अधिकारीको एजेन्डामा हालको ‘जेन जी’ (Gen Z) राजनीतिक लहरको स्पष्ट प्रभाव देखिन्छ। उनले आफूसँग शासनको अनुभव नभएको भन्ने आलोचनालाई खण्डन गर्दै स्थापित राजनीतिक संयन्त्रमा भर पर्नुको साटो “आफ्नै छुट्टै स्थान बनाउने” दाबी गरेकी छिन्।

उनको सामना गर्न क्षेत्रका बहालवाला सांसद प्रदीप पौडेल तयार छन्, जसको उम्मेदवारी मन्त्रिपरिषद्बाट बाहिरिएको विवादित परिस्थितिका बाबजुद सदर भएको छ। सन् २०२२ को निर्वाचनमा ईश्वर पोखरेललाई ५,००० भन्दा बढी मतान्तरले पराजित गरेका पौडेलले सन् २०२५ सेप्टेम्बर ९ मा स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्री पदबाट राजीनामा दिएका थिए। ‘जेन जी आन्दोलन’ लगत्तै सरकारले सामाजिक सञ्जालमा प्रतिबन्ध लगाएको विषयमा प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीसँग मन्त्रिपरिषद् बैठकमै चर्को विवाद भएपछि उनले राजीनामा दिएका थिए। उनको कार्यकालमा सन् २०२५ मे महिनामा दिएको एक अभिव्यक्ति पनि विवादित बनेको थियो, जसमा उनले विदेशमा काम गर्ने नेपाली डाक्टरहरूले सरकारलाई “रोयल्टी” तिर्नुपर्ने सुझाव दिएका थिए। नेपाल चिकित्सक संघले उक्त अभिव्यक्तिको निन्दा गर्दै मन्त्रीले स्वास्थ्यकर्मीहरूलाई “बिक्री हुने वस्तु” सरह व्यवहार गरेको आरोप लगाएको थियो।

तेस्रो निश्चित प्रतिस्पर्धी पूर्व उपप्रधानमन्त्री ईश्वर पोखरेल हुन्, जसले पार्टीभित्रको तीव्र किनारीकरणका बाबजुद नेकपा (एमाले) को टिकट सुरक्षित गरेका छन्। सन् २०२६ जनवरीमा पार्टी अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीले पोखरेललाई नीति तथा अनुसन्धान प्रतिष्ठानको प्रमुखबाट हटाएर विष्णु रिमाललाई नियुक्त गरेका थिए, जसलाई प्रतिस्पर्धीहरूलाई पाखा लगाउने कदमका रूपमा विश्लेषण गरिएको थियो। पोखरेलसँग ओम्नी प्रकरण (कोभिड–१९ का सामग्री खरिदमा अनियमितता) र यति होल्डिङ्स जस्ता व्यापारिक घरानालाई अनुचित लाभ पुर्‍याएको जस्ता गम्भीर आरोपहरूको भारी छ।

उम्मेदवारहरूको सूची अन्तिम टुङ्गो लागेसँगै काठमाडौं–५ सन् २०२६ मार्चको निर्वाचनको केन्द्रबिन्दु बनेको छ। अब मतदाताहरूले अधिकारीको बेदाग तर परीक्षण नभएको “नयाँपन” र पौडेल तथा पोखरेलको अनुभवी तर विवादित विगतबीच स्पष्ट छनोट गर्नुपर्नेछ।