मृत्यु कुनै शत्रु होइन,
न त दण्ड दिने शक्ति।
ऊ त
स्मरण हो
हामी स्थायी छैनौँ भन्ने
सबैभन्दा सत्य मन्त्र।
मृत्यु कसैलाई छुट्याउँदैन।
न ऊ दरबारको ढोका ढकढकाउँदा
धेरै सोच्दछ,
न झुपडीको छानोमुनि
हिच्किचाउँछ।
माटो सबैको एउटै हो,
फर्किने ठेगाना पनि।
उसले उमेर गन्दैन,
नाम सोध्दैन,
उपलब्धि जाँच्दैन।
बालकको हात समाउँदा
ऊ निर्दयी हुँदैन,
वृद्धको निधार छोँदा
ऊ दयालु पनि हुँदैन।
ऊ केवल
आफ्नो धर्म निभाउँछ।
मृत्यु प्रतीक्षा गर्दैन।
न त अधुरा योजनाका लागि
समय दिन्छ।
न त परिणाम कुर्छ,
न त बहाना स्वीकार्छ।
उसको घडी
हाम्रो इच्छाले चल्दैन।
जन्मिएको क्षणमै
हामी मृत्युको
मार्गमा उभिन्छौँ।
फरक यति मात्र हो
कसैले बाटो छोटो पाउँछ,
कसैले लामो।
तर गन्तव्य
सबैको एउटै।
उपनिषद् भन्छ
मर्ने शरीर हो,
आत्मा होइन।
तर शरीरमै बाँधिएर
आत्मा बिर्सँदा
मानिस डराउँछ।
जीवन
सास टिकाइरहने कला होइन,
यो चेतना जगाउने साधना हो।
सास चलेको छ
भन्ने मात्रले
बाँचिएको हुँदैन।
हामीसँग छनोट छ
जन्म र मृत्युको बीच
केवल समय काट्ने?
कि
सत्य, प्रेम र करुणाले
क्षणहरू पवित्र बनाउने?
मृत्युले
हामीले के थुपार्यौँ
त्यो हेर्दैन।
उसले सोध्छ
तँले
कति सत्य बाँचिस्?
कति प्रेम बाँडिस्?
कति अहंकार
छोडेर गइस्?
धन, पद, नाम
यी सबै
पानीमा लेखिएका अक्षर हुन्।
तर कर्म
ढुंगामा कोरिन्छ।
त्यसैले
बाँच्दा
डर होइन,
बोध रोज।
अहंकार होइन,
गरिमा बोक।
घृणा होइन,
करुणा छोड।
किनकि
मृत्यु आउँदा
तँ एक्लै जानेछस्,
तर
तँले बाँचेको सत्य
यो संसारमा
लामो समयसम्म
गुञ्जिरहनेछ।
मृत्यु अन्त्य होइन,
यो त
स्मरण हो
समय थोरै छ,
तर अर्थ गहिरो हुन सक्छ।
र यही बोधमा बाँच्नु
नडराउनु हो,
यही नै
साँचो जीवन हो।
-चन्दा पराजुली
