वि.सं. २०८२ साल फागुन १९ गते पूर्णिमाका दिन खण्डग्रास चन्द्रग्रहण लाग्दैछ। नेपाली समयअनुसार आज साँझ ६:०३ बजेदेखि ७:०२ बजेसम्म ग्रहण अवलोकन गर्न सकिनेछ। ग्रहणको मोक्ष (समाप्ति) राति २:३८ बजे हुने भए पनि नेपालबाट देखिने मुख्य अवधि १ घण्टा ५ मिनेट रहनेछ।
सूतक काल र धार्मिक मान्यता
परम्पराअनुसार चन्द्रग्रहण सुरु हुनुभन्दा ९ घण्टा अगाडि देखि नै सूतक काल सुरु हुन्छ। यस अवधिमा धेरै श्रद्धालुहरूले शुभकार्य नगर्ने र पूजापाठ एवं आध्यात्मिक चिन्तनमा समय बिताउने प्रचलन छ। ग्रहण सकिएपछि दान–धर्म गर्ने, भजन-कीर्तन गर्ने र पवित्र नदी वा स्थलमा स्नान गर्ने परम्परा समेत रहिआएको छ।
वैज्ञानिक र ज्योतिषीय दृष्टिकोण
● विज्ञान: खगोल विज्ञानका अनुसार सूर्य र चन्द्रमाको बीचमा पृथ्वी आउँदा र पृथ्वीको छायाँ चन्द्रमामा पर्दा चन्द्रग्रहण लाग्छ। यदि छायाँले चन्द्रमाको केही भाग मात्र ढाकेमा त्यसलाई खण्डग्रास र पूरै ढाकेमा पूर्ण चन्द्रग्रहण भनिन्छ।
● ज्योतिष: यस पटकको ग्रहण सिंह राशि र पूर्वफाल्गुनी नक्षत्रमा लाग्दैछ। ज्योतिषीय गणनाअनुसार ग्रहणको समयमा महादेवको आराधना वा मन्त्र जप गर्नु लाभदायक मानिन्छ।
राशिअनुसार सम्भावित फल
ज्योतिष शास्त्रअनुसार विभिन्न राशिमा ग्रहणको प्रभाव निम्नअनुसार रहने विश्वास गरिन्छ:
|
राशि |
प्रभाव |
राशि |
प्रभाव |
|
मेष |
चिन्ता |
तुला |
लाभ |
|
वृष |
व्यथा (कष्ट) |
वृश्चिक |
सुख |
|
मिथुन |
श्री प्राप्ति |
धनु |
मान नाश |
|
कर्कट |
क्षति |
मकर |
कष्ट |
|
सिंह |
घात |
कुम्भ |
स्त्री पीडा |
|
कन्या |
व्यय (खर्च) |
मीन |
सौख्य (सुख) |
ग्रहणलाई वैज्ञानिक दृष्टिले एउटा नियमित खगोलीय घटना मानिए तापनि सांस्कृतिक र आध्यात्मिक रूपमा यसको ठूलो महत्त्व छ। मेचीदेखि महाकालीसम्म र विदेशमा रहेका समस्त नेपालीहरूमा यो चन्द्रग्रहणले शान्ति, सद्भाव र सकारात्मक ऊर्जा प्रदान गरोस् भन्ने कामना गरिएको छ।