काठमाडौँ — प्रधानमन्त्री बालेन्द्र (बालेन) शाह आगामी मंसिर ७ देखि ९ गते (नोभेम्बर २३–२५) सम्म भारतको पहिलो औपचारिक द्विपक्षीय भ्रमणमा जाने तयारीमा रहँदा काठमाडौँको राजनीतिक तथा सञ्चार वृत्तमा वरिष्ठ पत्रकार ऋषि धमला र प्रधानमन्त्रीको मुख्य टिम—विशेषगरी मुख्य सल्लाहकार कुमार व्यञ्जनकार (कुमार बेन)—बीचको बढ्दो निकटतालाई लिएर चर्चा चुलिएको छ।

दशकौँदेखि भारतीय राजनीतिक तथा कूटनीतिक वृत्तमा गहिरो पहुँच राख्ने सञ्चारकर्मीका रूपमा चिनिएका धमला पछिल्लो समय शाह प्रशासनको परराष्ट्र नीतिको प्रखर समर्थक र सार्वजनिक व्याख्याताका रूपमा देखा परेका छन्। नयाँ दिल्ली भ्रमणको पूर्वसन्ध्यामा धमलाले रिपोर्टर्स क्लब नेपाल र प्राइम टेलिभिजनजस्ता मञ्चहरू प्रयोग गर्दै भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीसँगको भेटवार्तालाई दुई देशबीचको संवादहीनता तोड्ने ('आइसब्रेक') र नेपाल–भारत सम्बन्धमा 'नयाँ आयाम' थप्ने महत्त्वपूर्ण कूटनीतिक उपलब्धिका रूपमा व्याख्या गर्दै आएका छन्।

धमलाको समर्थनपूर्ण अभिव्यक्तिको समयलाई लिएर काठमाडौँका राजनीतिक गल्लीहरूमा औपचारिक राज्य संयन्त्रसँगै अनौपचारिक संवाद च्यानलहरू सक्रिय रहेको अड्कलबाजी सुरु भएको छ। राजनीतिक विश्लेषकहरूका अनुसार प्रधानमन्त्री शाहको भारत भ्रमणको आधारभूमि तयार पार्न मुख्य सल्लाहकार कुमार बेनको नेतृत्वमा पर्दापछाडि व्यापक समन्वय भएको छ।

प्रधानमन्त्री शाहको राजनीतिक रणनीति र कूटनीतिक पहलको मुख्य योजनाकारका रूपमा कुमार बेन सक्रिय रहँदा धमलाले सरकारको लगातार सार्वजनिक बचाउ गर्नुलाई विश्लेषकहरूले बालुवाटारको भित्री घेरा र भारतीय सरोकारवालाबीचको प्रमुख 'मिडिया सेतु' (सञ्चार माध्यम) का रूपमा हेरेका छन्। बालुवाटार वा धमला स्वयंले कुनै औपचारिक सल्लाहकार वा सञ्चार समन्वयको जिम्मेवारीबारे आधिकारिक पुष्टि नगरे पनि परम्परागत दलका नेताहरूको संशयका विपरीत धमलाले सरकारको पाँचवर्षे स्थायित्व र परराष्ट्र नीतिको दृढतापूर्वक वकालत गरिरहेका छन्।

हालै भारतीय विदेश सचिव विक्रम मिस्रीले काठमाडौँमा गरेको उच्चस्तरीय परामर्शपछि भ्रमणको अन्तिम तयारी भइरहँदा कुमार बेनको पर्दापछाडिको कूटनीति र धमलाको उच्च-प्रोफाइल सञ्चार वकालतको संयोजनले प्रधानमन्त्री शाहको टिमले उच्चस्तरीय क्षेत्रीय कूटनीतिमा गैरपरम्परागत राजनीतिक सञ्जाललाई कसरी उपयोग गरिरहेको छ भन्ने स्पष्ट संकेत गर्दछ।