इन्डो–प्यासिफिक क्षेत्रमा बदलिँदो शक्ति सन्तुलनबीच अस्ट्रेलियाले भारतलाई प्रमुख सुरक्षा साझेदारका रूपमा हेर्न थालेको संकेत पछिल्ला कूटनीतिक गतिविधिहरूले दिएका छन्। यसले दुई देशबीचको सम्बन्धलाई आर्थिक सहकार्यभन्दा बाहिर रणनीतिक साझेदारीतर्फ विस्तार गरेको देखिएको छ।
अस्ट्रेलियाका रक्षा मन्त्री रिचर्ड मार्लेसको हालैको भारत भ्रमणले दुवै देशबीच बढ्दै गएको सुरक्षा सहकार्यलाई थप उजागर गरेको छ। विश्लेषकहरूका अनुसार अस्ट्रेलियाले भारतलाई क्षेत्रीय सुरक्षा संरचनाको महत्वपूर्ण आधारका रूपमा लिन थालेको छ।
पछिल्ला वर्षहरूमा रक्षा, समुद्री सुरक्षा, साइबर सुरक्षा, गुप्तचर सूचना आदानप्रदान तथा संयुक्त सैन्य अभ्यासजस्ता क्षेत्रमा सहकार्य उल्लेखनीय रूपमा विस्तार भएको छ। यी गतिविधिले दुवै देशबीचको विश्वास र रणनीतिक समन्वयलाई मजबुत बनाएको छ।
भारत, अस्ट्रेलिया, अमेरिका र जापान सम्मिलित क्वाड समूहको सक्रियताले पनि सम्बन्धलाई नयाँ आयाम दिएको छ। समुद्री मार्गको सुरक्षा, नियममा आधारित अन्तर्राष्ट्रिय व्यवस्था र क्षेत्रीय स्थायित्व कायम राख्ने साझा उद्देश्यले सदस्य राष्ट्रहरूबीच सहकार्य बढिरहेको छ।
सुरक्षा क्षेत्रसँगै आर्थिक सम्बन्ध पनि विस्तार भइरहेको छ। खनिज, ऊर्जा, शिक्षा, प्रविधि तथा आपूर्ति शृंखला विविधीकरणमा केन्द्रित सहकार्यले दुई देशबीचको आर्थिक सम्बन्धलाई थप सुदृढ बनाइरहेको छ।
विश्लेषकहरूका अनुसार क्षेत्रीय सुरक्षा चुनौती, आपूर्ति शृंखलासम्बन्धी जोखिम तथा विश्व शक्ति सन्तुलनमा आएको परिवर्तनले अस्ट्रेलियालाई भारतसँग अझ निकट सहकार्यतर्फ अग्रसर गराएको छ। यही प्रवृत्ति कायम रहेमा आगामी वर्षहरूमा भारत–अस्ट्रेलिया साझेदारी इन्डो–प्यासिफिक क्षेत्रको महत्वपूर्ण रणनीतिक आधार बन्न सक्ने अपेक्षा गरिएको छ।
