इन्डो-प्यासिफिक क्षेत्रको भूराजनीतिक परिदृश्यमा एक महत्त्वपूर्ण कूटनीतिक विकासक्रम देखा परेको छ। भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीको ऐतिहासिक न्युजिल्यान्ड भ्रमणका क्रममा दुवै देशले रक्षा र सुरक्षा लगायतका विधामा सहकार्यलाई नयाँ उचाइमा पुर्याउने उद्देश्यका साथ शनिबार रणनीतिक साझेदारीको घोषणा गरेका छन्। प्रशान्त क्षेत्रमा बढ्दो सामरिक चासो र कूटनीतिक सक्रियताका बिच यो सम्झौतालाई दुई देशबिचको सम्बन्धमा नयाँ आयामका रूपमा हेरिएको छ।
यो भ्रमण विगत ४० वर्षको अवधिमा कुनै पनि बहालवाला भारतीय प्रधानमन्त्रीले गरेको पहिलो न्युजिल्यान्ड यात्रा हो। जुलाई ६ देखि सुरु भएको मोदीको बहु-देशीय भ्रमणको यो अन्तिम चरण हो, जसअन्तर्गत उनले यसअघि इन्डोनेसिया र अस्ट्रेलियाको समेत भ्रमण गरिसकेका छन्। यस क्षेत्रमा क्षेत्रीय सन्तुलन र स्थिरताका लागि भारतले आफ्नो कूटनीतिक उपस्थितिलाई तीव्र बनाएको संकेत यस भ्रमणले दिएको छ।
अकल्यान्डस्थित गभर्नमेन्ट हाउसमा न्युजिल्यान्डका प्रधानमन्त्री क्रिस्टोफर लक्सनले भारतीय प्रधानमन्त्री मोदीलाई न्युजिल्यान्डको आदिवासी माओरी परम्परा अनुसार स्वागत गर्दै सम्मान गारद (गार्ड अफ अनर) अर्पण गरेका थिए। गत अप्रिल महिनामा दुई देशबिच सम्पन्न स्वतन्त्र व्यापार सम्झौताको पृष्ठभूमिमा बोल्दै प्रधानमन्त्री लक्सनले यो रणनीतिक साझेदारीले द्विपक्षीय आर्थिक सम्बन्धलाई सुदृढ पार्दै आपसी लाभका ठुला अवसरहरू सिर्जना गर्ने विश्वास व्यक्त गरे।
बैठकपछि जारी संयुक्त वक्तव्य अनुसार नयाँ मार्गचित्रले दुई देशबिचको सम्बन्धलाई थप ऊर्जा र बलियो आत्मविश्वास प्रदान गर्ने कोशेढुङ्गाको काम गरेको छ। प्रधानमन्त्री मोदीले लोकतान्त्रिक मूल्य र मान्यताप्रतिको साझा प्रतिबद्धताका कारण दुवै राष्ट्र स्वाभाविक साझेदार बनेको प्रस्ट पारे। घोषित साझेदारी अन्तर्गत नौसेना अभ्यास, रक्षा सहकार्य, कूटनीति, व्यापार, संस्कृति, खेलकुद तथा विज्ञान र प्रविधिको क्षेत्रमा आपसी सहयोगलाई व्यापक बनाइनेछ।
दुवै देशका सरकार प्रमुखहरूले एक स्वतन्त्र, खुला, शान्तिपूर्ण र समृद्ध इन्डो-प्यासिफिक क्षेत्रको निर्माणमा आफ्नो साझा चासो र प्रतिबद्धता दोहोर्याएका छन्। आगामी दिनमा यी नीतिगत सहमतिहरूको कार्यान्वयनले प्रशान्त क्षेत्रको सुरक्षा र आर्थिक विकासमा दीर्घकालीन प्रभाव पार्ने अपेक्षा गरिएको छ।
