पाकिस्तान र अफगानिस्तानबीच सीमाक्षेत्रमा बढ्दै गएको सैन्य तनावले दक्षिण एशियाको सुरक्षा अवस्थाबारे नयाँ चिन्ता जन्माएको छ। पछिल्ला घटनाक्रमले यो सीमालाई फेरि अस्थिर क्षेत्रका रूपमा प्रस्तुत गरेको छ।
हालका दिनहरूमा दुबै देशका सुरक्षा बलबीच विभिन्न सीमाक्षेत्रमा भिडन्त, गोलाबारी तथा अन्य सैन्य गतिविधि भएका घटनाहरू सार्वजनिक भएका छन्। यी घटनाहरूमा सैनिक र सर्वसाधारण दुवैको ज्यान गएको विवरणहरू बाहिर आएका छन्, जसले सीमावर्ती क्षेत्रमा त्रास बढाएको छ।
अफगानिस्तानका अधिकारीहरूले पाकिस्तानले आफ्नो भूमिमा हवाई आक्रमण तथा तोप प्रहार गरेको आरोप लगाएका छन्। पाकिस्तानले भने सीमापार सक्रिय उग्रवादी समूहहरूलाई नियन्त्रण गर्न यस्तो कारबाही गरिएको दाबी गरेको छ।
सुरक्षा विश्लेषकहरूका अनुसार पाकिस्तान–अफगानिस्तान सीमा ऐतिहासिक रूपमा दक्षिण एशियाको सबैभन्दा संवेदनशील र अस्थिर सीमामध्ये एक मानिन्छ। लामो समयदेखि यो क्षेत्र उग्रवादी समूहहरूको आवतजावत, अवैध हतियार तस्करी र चरमपन्थी गतिविधिहरूको मार्गका रूपमा प्रयोग हुँदै आएको छ।
विशेषज्ञहरू भन्छन् कि हालको तनावले सीमाक्षेत्रमा सक्रिय उग्रवादी समूहहरूलाई पुनः सक्रिय हुन वा नयाँ क्षेत्रमा फैलिन अवसर दिन सक्छ। सैन्य दबाबका कारण यस्ता समूहहरू एक स्थानबाट अर्को क्षेत्रमा सर्ने सम्भावना हुने भएकाले यसले व्यापक क्षेत्रीय अस्थिरता निम्त्याउन सक्छ।
नेपालजस्ता साना दक्षिण एशियाली मुलुकका लागि पनि यस्तो अवस्थाले अप्रत्यक्ष असर पार्न सक्छ। सुरक्षा विज्ञहरूका अनुसार क्षेत्रीय द्वन्द्व बढ्दै गए चरमपन्थी सञ्जाल विस्तार, अवैध हतियारको आवागमन तथा अस्थिरताको वातावरण फैलिन सक्ने जोखिम रहन्छ।
कूटनीतिक विश्लेषकहरूका अनुसार यदि पाकिस्तान र अफगानिस्तानबीचको तनाव लम्बिँदै गयो भने यसले दक्षिण एशियाको भूराजनीतिक सन्तुलनमै असर पार्न सक्छ। यी दुई देश दक्षिण एशिया, मध्य एशिया र मध्यपूर्व जोड्ने महत्वपूर्ण रणनीतिक मार्गमा पर्ने भएकाले यहाँको अस्थिरताले व्यापार, आर्थिक सहकार्य र सुरक्षा संयन्त्रलाई प्रभावित पार्न सक्छ।
अन्तर्राष्ट्रिय समुदायले हाल दुवै देशलाई संवादमार्फत समाधान खोज्न आग्रह गरिरहेको छ। कूटनीतिक पहल सफल नभए सीमामा जारी तनाव दीर्घकालीन द्वन्द्वमा रूपान्तरण हुन सक्ने चेतावनी पनि दिइएको छ।