असार १५ गते मनाइने दही चिउरा खाने विशेष पर्वका कारण भक्तपुरका परम्परागत डेरी उद्योगहरूमा आर्थिक तथा व्यावसायिक गतिविधि तीव्र रूपमा बढेको छ। सांस्कृतिक मान्यताका कारण बजारमा दहीको माग ह्वात्तै बढेपछि स्थानीय स्तरमा उत्पादनको परिमाणलाई व्यापक रूपमा बढाउनुपरेको हो।
भक्तपुर-८ स्थित च्याम्हासिंहमा सञ्चालित प्रसिद्ध सैजु जुजु धौ भण्डारमा बजारको माग धान्नका लागि कर्मचारीहरू सबेरैदेखि व्यस्त रहेका छन्। सामान्य दिनहरूको तुलनामा पर्वको दिन धेरै गुणा बढी परिमाणमा दूध जमाएर जुजु धौ तयार पारिएको व्यवसायीहरूले बताएका छन्।
यसको विशिष्ट स्वाद कायम राख्नका लागि परम्परागत प्रविधिलाई नै निरन्तरता दिइएको छ। ताजा दूधलाई निश्चित तापक्रममा राम्ररी उमालेर चिस्याएपछि माटाका भाँडा तथा प्लास्टिकका बट्टाहरूमा हालेर पाँचदेखि छ घण्टासम्म स्थिर तापक्रममा जमाउने गरिन्छ।
उत्पादन प्रक्रियामा संलग्न कालिगढहरूका अनुसार माटाका भाँडाहरूले दूधमा रहेको अतिरिक्त चिस्यान सोस्ने भएकाले जुजु धौको स्वाद र गाढापन अझ उत्कृष्ट बन्दछ। यही शुद्ध दूध र परम्परागत माटोको भाँडो प्रयोग गर्ने शैलीले भक्तपुरको जुजु धौलाई बजारमा छुट्टै पहिचान दिएको हो।
परम्परागत रूपमा किसानहरू रोपाईंको समयमा निकै व्यस्त हुने भएकाले छिटो, सजिलो र लामो समयसम्म ऊर्जा दिने खाजाका रूपमा दही चिउरा खाने चलन सुरु भएको मानिन्छ। यस खानेकुराले शरीरको आलस्य हटाउनुका साथै कार्यक्षमता बढाउने जनविश्वास अझै पनि उत्तिकै बलियो छ।
हरेक वर्ष असार १५ को आगमनसँगै जुजु धौको मागमा आउने यो बढोत्तरीले स्थानीय संस्कृति र व्यापारको बलियो अन्तरसम्बन्धलाई पुष्टि गर्दछ। उपभोक्ताको बढ्दो चाहना र सांस्कृतिक महत्त्वका कारण यो परम्परागत व्यवसाय आगामी दिनमा अझै फस्टाउने देखिन्छ।
