नेपाली राजनीतिमा २०४८ सालयताकै सबैभन्दा ठूलो फेरबदल गर्दै राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) ले परम्परागत शक्तिहरूलाई किनारा लगाएको छ। कांग्रेस र एमाले जस्ता स्थापित दलहरूको विरासत भत्काउँदै रास्वपा दुईतिहाइ बहुमतको नजिक पुगेको छ। निर्वाचनको प्रारम्भिक नतिजा अनुसार रास्वपा पहिलो शक्ति बन्दा कांग्रेस ३५ र एमाले २५ सिटमा खुम्चिएका छन्। यद्यपि, यो जितले मात्र रास्वपालाई पूर्ण सत्ता सञ्चालनमा सहजता भने प्रदान गर्ने छैन।
प्रतिनिधिसभामा बलियो उपस्थिति भए पनि राष्ट्रियसभा र संवैधानिक परिषद्को अंकगणित रास्वपाका लागि प्रतिकूल छ। राष्ट्रियसभामा कांग्रेस २५ सिटसहित पहिलो र माओवादी १८ सिटसहित दोस्रो स्थानमा छन्। यस्तो अवस्थामा नीति निर्माण र संवैधानिक नियुक्तिहरूमा अवरोध पन्छाउन रास्वपाले नेकपा (माओवादी केन्द्र) सँग सहकार्य गर्नुपर्ने बाध्यता देखिएको छ।
माओवादी अध्यक्ष प्रचण्डले आफ्नो दल सानो भए पनि आफूलाई नजरअन्दाज नगर्न चेतावनी दिइसकेका छन्। पूर्वी रुकुमबाट विजयी भएपछि प्रचण्डले रास्वपालाई बधाई दिँदै जितको अहंकार नपाल्न र आफू संसदको सबैभन्दा अनुभवी नेता भएको स्मरण गराएका छन्। रास्वपाले पनि कांग्रेस र एमालेसँगको तिक्ततापूर्ण सम्बन्धका कारण माओवादीसँग ‘सफ्ट कर्नर’ राख्ने संकेत गरेको छ।
विशेष गरी संवैधानिक परिषद्मा बहुमत पुर्याउन र सभामुख–उपसभामुखको चयनमा सन्तुलन मिलाउन रास्वपाले माओवादीलाई उपसभामुख पद दिएर विश्वासमा लिने रणनीति बनाएको बुझिएको छ। रास्वपाका एक नेताका अनुसार, पुराना दलहरूमध्ये माओवादीसँग सरकार सञ्चालनको अघिल्लो अनुभव र सुशासनको साझा भाष्यका कारण सहकार्यको ढोका खुल्ला राखिएको छ।
शक्ति र सन्तुलनको यो रोचक मोडमा रास्वपाको आगामी यात्रा केवल जनमतमा मात्र होइन, प्रचण्ड जस्ता अनुभवी खेलाडीलाई कसरी व्यवस्थापन गर्छ भन्नेमा निर्भर रहने देखिन्छ।