भारतले नेपालमा आएको विनाशकारी बाढीपछि डिसेम्बर ३१, २०२६ सम्म दैनिक १८ घण्टासम्म विद्युत् निर्यात गर्न स्वीकृति दिएको छ। बाढीका कारण नेपालको विद्युत् प्रणाली तथा पूर्वाधारमा परेको असरलाई ध्यानमा राख्दै भारतले विद्युत् आपूर्तिमा सहयोग गर्ने निर्णय गरेको हो।
नेपालका विभिन्न क्षेत्रमा आएको बाढी तथा पहिरोले विद्युत् उत्पादन र प्रसारण संरचनामा असर पार्दा विद्युत् आपूर्ति व्यवस्थापनमा थप चुनौती सिर्जना भएको थियो। यस्तो अवस्थामा भारतबाट हुने अतिरिक्त विद्युत् आयातले नेपालमा विद्युत् आपूर्तिलाई स्थिर राख्न तथा प्रभावित क्षेत्र र पूर्वाधारको पुनर्स्थापनाका क्रममा आवश्यक ऊर्जा उपलब्ध गराउन सहयोग पुर्याउनेछ।
भारतबाट नेपालमा विद्युत् आयात पछिल्ला वर्षहरूमा दुई देशबीचको ऊर्जा सहकार्यको महत्वपूर्ण हिस्सा बन्दै आएको छ। नेपालले वर्षायाममा आफ्नै जलविद्युत् उत्पादनबाट विद्युत् निर्यात गर्ने र सुख्खायाममा आवश्यकताअनुसार भारतबाट विद्युत् आयात गर्ने व्यवस्था विकास हुँदै गएको छ।
बाढीपछि १८ घण्टासम्म विद्युत् निर्यातको अनुमति दिनुले आपत्कालीन अवस्थामा दुई देशबीचको ऊर्जा सहकार्यलाई थप महत्वपूर्ण बनाएको छ। यसले नेपालको विद्युत् प्रणालीमा तत्कालीन आपूर्ति अभाव व्यवस्थापन गर्न सहयोग पुर्याउनुका साथै पुनर्निर्माण तथा पुनर्स्थापनाका गतिविधिलाई समेत सहज बनाउन सक्छ।
नेपालका लागि यो निर्णय तत्कालीन विद्युत् आवश्यकता पूरा गर्ने विषयमा मात्र सीमित छैन। यसले नेपाल–भारत ऊर्जा अन्तरनिर्भरता र क्षेत्रीय विद्युत् व्यापारको महत्वलाई समेत उजागर गरेको छ। भविष्यमा नेपालको जलविद्युत् उत्पादन र भारत तथा बंगलादेशसम्मको विद्युत् व्यापार विस्तार हुँदै जाँदा यस्तो ऊर्जा सहकार्य अझ महत्वपूर्ण बन्न सक्छ।
